De vraag of onze werkwijze en de door jou beleefde problemen een werkbare match vormen, kan beantwoord worden door elkaar een keer te ontmoeten voor een kennismakingsgesprek. Het stelt ons in staat om samen stil te staan bij de problemen die jij ervaart en om te zien of er al een eerste ‘klik’ is.

In therapie kunnen tal van bezorgdheden aan bod komen. Wanneer je iets uitspreekt, bestaat het niet meer enkel en alleen in jouw hoofd. Het geeft ons de gelegenheid om met jou mee te denken. Daarbij geldt de afspraak dat jij over de inhoud beslist en wij waken over de manier waarop een thema wordt behandeld, waardoor er een samenwerking kan ontstaan.

Individuele therapie lijkt te impliceren dat je alleen op gesprek komt. Dat hoeft echter niet het geval te zijn. Wanneer je denkt dat het je niet zal lukken om te kunnen vertellen waarmee je zit of je denkt dat dat beter lukt met de steun van iemand uit je gezin of vriendenkring, dan is het zeker mogelijk om je ‘supportteam’ een keer mee te brengen. Evenwel hoeft uitnodigen zeker niet altijd letterlijk te gebeuren. Individuele gesprekken lenen zich er namelijk toe om al sprekend in het hoofd te kijken van de betrokken personen in jouw leven. Op die manier kunnen hun ‘stemmen’ in therapie weerklinken.

In een tijd waarin grootschaligheid de norm is geworden, hechten wij net belang aan de warme, persoonlijke en betrokken benadering dat een duo kan bieden. Zo kunnen we tot een waardevol spreken komen. Door een reeds jarenlange samenwerking in een eerdere werkcontext staan wij garant voor een gelijkgestemde aanpak. Intern verenigd, zijn we extern verbonden met een netwerk van collega’s in het Gentse, wat voor een blijvende verdieping van onze kennis en kunde zorgt alsook doorverwijsmogelijkheden biedt waar nodig.

In relatietherapie maken we ruimte voor enerzijds jullie verhaal als koppel en anderzijds voor jullie beider verhaal als persoon; beide bestaan deels apart en zijn deels verstrengeld met elkaar. Hierdoor kan het zijn dat de ene partner in een sessie meer spreekt dan de andere. Ook therapeutisch kan dit geïnstalleerd worden: de ene partner wordt uitgenodigd om over iets te spreken, terwijl de andere partner wordt gevraagd om stilzwijgend aandachtig te luisteren. Het kan een manier zijn om terug te voelen wat al een tijdje verloren is gegaan: de rust om te mogen spreken zonder onderbroken te worden en de rust van te kunnen luisteren zonder tussen te moeten komen. Want in ruzies is er geen plaats voor respectvol luisteren: ieder op zich is terwijl de ander spreekt immers continu bezig met het voorbereiden van het volgende argument. Soms is de veiligheid om samen te spreken zo beschadigd geraakt dat een gesprek met elke partner apart aangewezen is om vrijuit te kunnen spreken. Evenwel in de wetenschap dat wat er in een individueel gesprek wordt verteld steeds om een beknopte terugkoppeling in relatietherapie vraagt, zodoende er zich geen ‘geheim’ tussen de partners kan nestelen.

Een gekende opvatting over relatietherapie is: samen aan de relatie werken in de hoop er als koppel beter uit te komen. Toch start zeker niet iedereen met deze intentie aan relatietherapie. Sommige partners zien relatietherapie namelijk als een mogelijkheid om de relatie op een voor hen zo goed mogelijke manier te beëindigen. Het is belangrijk dat wij daar als therapeut oog voor hebben: wie komt met de intentie om de relatie voort te zetten, weliswaar op een andere manier dan voorheen, en wie kiest voor een begeleid proces van uit elkaar gaan? Evengoed kan een koppel doorheen het therapeutisch proces ontdekken dat hun respectievelijke visies op de toekomst te ver uit elkaar zijn komen te liggen om nog verenigbaar te zijn. Met de nodige transparantie verschuift dan de nadruk van inzetten op het voortbestaan van de relatie naar het beëindigen ervan.

Voor een relatietherapiesessie wordt er 75 minuten uitgetrokken. In tegenstelling tot individuele therapie komen er twee sprekers aan bod. Het is niet onrealistisch dat in een bepaalde sessie de ene partner meer aan het woord is dan de andere, en mogelijk de daaropvolgende sessie omgekeerd. Gelijk de tijd verdelen is ook niet de betrachting. Wel moet ieder kunnen spreken waarover gesproken moet worden. Zo ontstaan er kleine monologen die de vrucht van de dialoog in zich dragen. In regel is het zo dat het koppel kiest waarover er wordt gesproken en wij waken over de manier en het tempo waarop er wordt gesproken.

Een koppel onder hoogspanning is – begrijpelijk – dringend op zoek naar hulp. Nadat er contact is opgenomen, nemen we zoals gewoonlijk binnen de twee werkdagen contact op met diegene die gegevens heeft achtergelaten. We proberen zo weinig mogelijk met een wachtlijst te werken. Als er ruimte is, stellen we een datum voor. Is dat op korte termijn niet mogelijk, dan bekijken we samen de dringendheid en aan de hand daarvan of iemand uit ons hulpverleningsnetwerk aan die urgentie tegemoet kan komen.

Ouders gaan hier heel verschillend mee om. Het hangt samen met hun opvoedingsstijl. Sommigen maken een afspraak nadat ze hun gezin ingelicht hebben over gezinstherapie. Neen zeggen is geen optie; het is een inspanning die van het kind wordt gevraagd. Andere ouders zien gezinstherapie als een optie die ze eerst aan de andere gezinsleden willen voorleggen. Er bestaat met ander woorden nog onderhandelingsruimte. Eenmaal er min of meer een consensus bestaat, wordt er een afspraak gemaakt. In beide gevallen is het belangrijk om als ouder uit te leggen waar het idee van gezinstherapie vandaan komt en wat men er mee hoopt te bereiken. De boodschap is dat gezinstherapie nooit de focus op één persoon legt, maar steevast inzet op alle gezinsleden en de onderlinge verhoudingen. Jongvolwassenen willen soms wel in therapie gaan, doch achten de aanwezigheid van hun ouders niet langer nodig. De klinische praktijk leert dat betrokkenheid van ouders bij hulpverlening van jongeren vaak aangewezen en noodzakelijk is. Wanneer je daaromtrent met de handen in het haar zit, kun je een individuele afspraak maken, waarbij we samen met jou bekijken welk probleem jij ervaart en hoe je dit zou kunnen aankaarten bij jouw gezin.

Het kan zijn dat jij als ouder overtuigd bent om in gezinstherapie te gaan, terwijl jouw kind aangeeft hier geen boodschap aan te hebben. Het kan de spanning in het algemeen en in de ouder-kindrelatie in het bijzonder nog verder doen toenemen. Een weigering hoeft nog geen definitieve neen te betekenen. Jongeren drukken er niet zelden een aarzeling mee uit. Door een individuele afspraak te maken, kunnen we samen eens bezinnen over hoe we deze aarzeling dienen te bekijken. De ervaring heeft ons geleerd dat er meestal zorgen achter schuilgaan. Een jongere kan bezorgd zijn over het feit dat gezinstherapie net de plek gaat zijn waar de therapeut zich zal aansluiten bij de andere volwassenen, met een ‘preek’ tot gevolg. Of een jongere heeft er geen idee van wat gezinstherapie nu eigenlijk is en of spreken daar wel veilig gaat zijn, want uiteindelijk keer je na een gesprek wel samen met je gezin terug naar huis. Steunend op ons inschattingsproces denken we na over wat alle gezinsleden straks de meeste mogelijkheden biedt om zich toch uitgenodigd te voelen. Bijvoorbeeld door de boodschap mee te geven dat gezinstherapie zich nooit focust op één persoon, maar net inzet op alle gezinsleden en de onderlinge dynamieken.

Gezinstherapie vergt als eerste en belangrijkste engagement de hoop dat door als gezin samen te praten het gevoel van verbondenheid, dat verloren lijkt gegaan, kan terugkeren. Daarnaast vraagt gezinstherapie planning, omdat er naar momenten gezocht dient te worden waarop iedereen zich vrij kan maken. Met werk en hobby’s is dat niet altijd makkelijk, waardoor er op dat vlak af en toe wel een offer van een of meerdere gezinsleden gevraagd zal worden.

Bij een aanmelding voor gezinstherapie zijn het door de band genomen ouders die hulp zoeken. Ze maken zich zorgen over hoe het met hun kind gaat of hoe onderling de interacties in het gezin verlopen. Uiteraard is het net zo goed mogelijk dat jij je als jongere zorgen maakt over hoe bepaalde zaken er bij jou thuis aan toe gaan. Het kan zijn dat je je zorgen maakt over een broer of zus. Of je ervaart dat de dynamiek tussen broers en zussen een negatieve impact heeft op het gezin. Ouders maken zich niet alleen zorgen over hun kinderen, kinderen maken zich evenzeer zorgen over hun ouders. Misschien zit jouw bezorgdheid wel hier: het gaat niet goed met een van beide ouders of je vindt dat de omgang tussen jouw ouders problematische gevolgen heeft voor het gezin. Mogelijk ziet niemand in jouw gezin hoe jij in de beknelling ben komen te zitten en zou je naar een manier willen zoeken om dat voor hen zichtbaar te maken. In alle gevallen mag je gerust contact met ons opnemen, zodat we samen stil kunnen staan bij hoe we jouw gezin in de nabije toekomst kunnen uitnodigen.

Het is begrijpelijk dat praten over seksualiteit spannend of ongemakkelijk kan aanvoelen, maar een seksuoloog is er net om je in alle vertrouwen te begeleiden. Je hoeft niet meteen de juiste woorden te vinden en mag benoemen dat je het moeilijk vindt om erover te praten. Vanuit onze positie als seksuoloog stellen wij gerichte vragen. Dat geeft richting aan een gesprek. Eenmaal jij je wat op je gemak begint te voelen, kunnen we de zorgen op jouw tempo verkennen. Alles gebeurt in een veilige, open en oordeelloze sfeer. Het belangrijkste is dat je weet dat je niet alleen bent en dat het helemaal oké is om hulp te zoeken.

In de eerste gesprekken is het de bedoeling om wederzijds vertrouwen op te bouwen, wat het mogelijk maakt om een zo goed mogelijk zicht te krijgen op wat nu juist het probleem is. Daarbij wordt stilgestaan bij hoe jij denkt dat het probleem is ontstaan en welke pogingen je al hebt ondernomen om zelf tot een oplossing te komen. Verderop in het traject kan het zijn dat je bepaalde oefeningen meekrijgt om in het dagdagelijkse leven zaken uit te proberen die je meer zicht kunnen verschaffen op wat jou meer voldoening zou geven. Seksualiteit wordt mee gevormd door je persoonlijke geschiedenis, door psychologische, lichamelijke en relationele factoren. Dit alles wordt in therapie mee in ogenschouw genomen. Zo raakt seksualiteit niet verengt tot jou alleen – het wordt verbonden met lichaam, fantasie, verlangen, partner(s), maatschappelijke ideeën, veranderingen…

Seksuologische begeleiding kan zeker helpen bij lichamelijke seksuele problemen zoals erectieproblemen of vaginisme, maar de aanpak hangt af van de onderliggende oorzaak. Doorgaans is het zinvol om eerst een medische check-up te laten doen om lichamelijke factoren, zoals hormonale schommelingen of doorbloeding, uit te sluiten. Wanneer er geen duidelijke medische oorzaak is of wanneer psychologische, relationele of stressgerelateerde factoren meespelen, kan een seksuologische begeleiding een waardevolle aanvulling zijn. In therapie wordt er gekeken naar emoties, overtuigingen, spanningen en patronen die een rol kunnen spelen bij seksuele moeilijkheden, zodat je stap voor stap naar meer ontspanning en plezier kunt werken. Voordat iemand hulp zoekt, doet die meestal eerst zelf inspanningen om het probleem opgelost te krijgen. In de praktijk zorgt dit ervoor dat mensen pas een seksuoloog raadplegen wanneer ze het probleem echt niet de baas kunnen. Daardoor heeft het meestal aanzienlijke proporties aangenomen. In de hoop dit laatste te kunnen vermijden, adviseren wij om eerder vroeger dan later seksuologische hulp in te schakelen bij seksuele problemen.

Wanneer je een seksueel probleem ervaart, zal dit een weerslag hebben op de relatie en dus ook daar voelbaar zijn. Toch is het niet meteen noodzakelijk om samen als koppel te komen spreken. Een individueel kennismakingsgesprek geeft de mogelijkheid om na te gaan wat het probleem zou kunnen zijn en hoe jij je daartegenover verhoudt, evenals wat de effecten ervan op de relatie zijn, en welke effecten een partner vervolgens weer heeft op het beleefde probleem. Want ook al is je partner niet vanaf het eerste gesprek fysiek aanwezig, toch zal hij zonder uitzondering meegenomen worden in ons spreken. Natuurlijk kan een koppel er ook voor kiezen om samen het seksuele probleem bespreekbaar te maken. Bijvoorbeeld vanuit het idee dat in een relatie een probleem nooit helemaal aan één persoon kan worden toegeschreven. Mocht je twijfelen over (eerst) alleen of samen komen spreken, laat het ons weten, zodat we mee kunnen beoordelen wat in jouw geval het beste uitgangspunt vormt om tot een waardevol spreken te komen. Bij vragen rond bijvoorbeeld seksueel misbruik of twijfels rond seksuele oriëntatie en genderidentiteit dient er eerst samen nagedacht te worden over settingkeuze alvorens een gesprek met meerdere personen in de ruimte te hebben.

De meeste ouders zouden hun kind het liefst van al altijd gelukkig zien, vrij van zorgen en pijn, en het behoeden voor alle mogelijke belemmeringen en tegenslagen in het leven. Opvoeden betekent ervoor zorgen dat een kind voldoende bagage meekrijgt om zich later te ontwikkelen tot een volwassen persoon. In sommige gezinnen komt een genderidentiteitsvraag(stuk) daar als extra opvoedingstaak bovenop. In zo een geval vraagt dit van een kind het vermogen om een stuk van zijn binnenkant te delen en van ouders om naar dit binnenkantverhaal te vragen. Uiteraard spelen hier tal van gevoeligheden. Aan de kant van ouders kan zich de bezorgdheid nestelen ‘niets aan te willen wakkeren’; aan de kant van het kind heerst mogelijk de bezorgdheid dat ouders de beleving met ongeloof en mogelijk zelfs afwijzing tegemoet zullen treden. Therapie kan helpen om uit deze impasse te geraken net door deze zichtbaar te maken en het proces rond het wederzijds uiten van zorgen te begeleiden. Uiteraard wordt hierbij rekening gehouden met de leeftijd van het kind, net als met de manier waarop het gezin omgaat met andere grote uitdagingen in het leven. Daarin schuilen vaak handvaten om ook deze uitdaging het hoofd te bieden. Bij kinderen onder de 12 jaar is het aangewezen om eerst eens met de ouders alleen te spreken.

Transgender zijn is een proces van bewustwording dat zich overheen de tijd aan iemands binnenkant voltrekt. Het gevolg hiervan is dat er lange tijd weinig tot niets van waar te nemen is geweest aan de buitenkant. Op het moment van de coming-out is een transgender persoon klaar om het verhaal, dat als het ware heeft kunnen rijpen, te delen. Het is goed om rekening te houden met de verschillende snelheden die hier spelen: voor de omgeving kan het verhaal – geheel of gedeeltelijk – een verrassing zijn. Men kan daardoor het gevoel hebben aan het begin van een betekenisgevingsproces te staan, terwijl de transgender persoon misschien eindelijk klaar is om vaart te maken. Het is niet de bedoeling om de snelheden van eenieder gelijk op elkaar af te stemmen, dat is namelijk niet mogelijk. Maar weten dat er een verschil bestaat, kan een transgender persoon ervoor laten kiezen om af en toe eens op de rem te gaan staan. Niet zozeer voor zichzelf, maar voor anderen. Als we uit onze jarenlange ervaring in de transgender zorg iets geleerd hebben, dan is het wel dat een transitietraject langdurige netwerksteun vereist. Net daarom is het belangrijk dat een transgender persoon er maximaal op inzet om steunfiguren niet buiten spel te zetten.

Een verwijsbrief is wat ons betreft steeds het resultaat van een proces, waarbij we de tijd nemen om jouw gedachten, ideeën, verlangens en ervaringen te verkennen. Daarbij willen we respect tonen voor de urgentie waarmee je komt. Zeker bij jongeren merken we vaak de hoge nood om snel met een medische transitie van start te kunnen gaan. Weet dat onze nauwgezetheid nooit tot doel heeft om jouw proces te vertragen. Maar ondertussen weten we wel dat wie te snel een verwijsbrief krijgt, het risico loopt om later met de enorme kater achter te blijven medisch onomkeerbare stappen te hebben ondernomen. Vanuit een oprechte bezorgdheid naar jou toe evenals vanuit beroepseer, streven we ernaar om samen zo zeker mogelijk te zijn dat een medische behandeling het ‘juiste’ antwoord is op de vraag die jij stelt.

In zeker zin kun je stellen dat elk transitieproces anders is en de duur met andere woorden varieert van persoon tot persoon. Ruwweg kunnen er enkele algemene tijdmarkeringen worden aangebracht. Het eerste jaar van een transitieproces bestaat doorgaans uit psychologische gesprekken, wat kan resulteren in een verwijsbrief, met de mogelijke opstart van een genderaffirmerende hormoonbehandeling. In de daaropvolgende tijd ligt de focus van therapie meestal op de vele veranderingen aan de binnen- en buitenkant. De meeste transgender personen geven aan zich in deze fase al wat meer comfortabel in hun lichaam te voelen, wat het mogelijk maakt om ook meer comfortabel door het leven te kunnen gaan. Evenwel bevindt men zich terzelfdertijd in een soort van tussenfase, waardoor er op sociaal vlak nog verwarring kan optreden. Geregeld vernemen we van cliënten hoe therapie op dat ogenblik ondersteunend kan zijn. Eenmaal het lichaam comfortabeler aanvoelt, onder andere door de invloed van de hormoontherapie en eventuele medische ingrepen zoals een borstverwijdering of borstvergroting en de therapeutische gesprekken hierover, kan het geslacht (opnieuw) het focuspunt van dysforie worden. Dan breekt de tijd aan om het in therapie te hebben over het belang van een geslachtsverandering en de impact ervan op lichaam en geest.

Elke groepstherapie heeft een centraal thema. Wanneer jij je inschrijft, wil dit zeggen dat het thema ook in jouw leven speelt. Je voelt de noodzaak om ermee bezig te zijn. In groep samenkomen geeft de mogelijkheid om jouw verhaal te delen. Andere groepsleden kunnen vragen stellen, aanvullingen maken of bedenkingen uiten vanuit hun persoonlijke beleving. Omgekeerd kun jij iets toevoegen aan wat anderen te vertellen hebben. Zo krijgt jouw verhaal een plaats tussen de andere verhalen en geeft het veranderende perspectief dat dit met zich meebrengt jou de kans om op een andere manier te kijken naar waarmee je initieel in therapie bent gekomen.

Tijdens het kennismakingsgesprek worden er duidelijke afspraken gemaakt over hoe er met elkaar wordt omgegaan. Zo bespreekt elke groep op voorhand haar omgangsvorm. In het verlengde hiervan worden afspraken gemaakt over hoe er buiten therapie zal worden omgegaan met wat er werd verteld. In regel wordt vanuit een houding van respect gekozen om wat in de groep is gezegd ook daar te houden. De ervaring heeft ons geleerd dat cliënten zich doorgaans goed aan deze afspraak houden vanuit een wederzijdse ethische houding: respect opbrengen voor de openheid van anderen, om zo op eenzelfde respect te kunnen rekenen.

Engagement is een belangrijk aspect van groepstherapie. Je kiest ervoor om samen met anderen een traject aan te gaan. Dat is niet altijd voor iedereen even evident: op tijd op de afspraak komen, aandachtig naar anderen luisteren, een kritische opmerking ten aanzien van jezelf kunnen horen. Groepstherapie kan je de mogelijkheid geven om net ook hierin te groeien.

Het – veranderende – aanbod wordt steeds via de website en de blog bekendgemaakt. Een groepstherapie bestaat uit een aantal opeenvolgende sessies (op voorhand geweten; meestal vijf), doorgaans met een tussentijd van enkele weken. We komen steeds samen op een vast moment in praktijk DubbelPunt. De groep is een besloten groep: het aantal deelnemers is met andere woorden bij het begin van de groepstherapie bekend. Aansluiten tijdens een lopend traject is niet mogelijk omwille van de groepsdynamiek die in volle gang is.